Από την Όλγα Οικονόμου
Οι περισσότεροι άνθρωποι πλέον αναγνωρίζουν ότι οι συναισθηματικές δυσκολίες συχνά ξεκινούν κατά την εφηβεία, αλλά πολύ λίγοικατανοούν τους βασικούς παράγοντες πίσωωαπό αυτή την κατάσταση.
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, συχνά απαιτεί από τους εφήβους να κατακλύζονται από προσδοκίες που υποτίθεται ότι οδηγούν σε μελλοντική επιτυχία, όπως η ανάρτηση ελκυστικού περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η απόκτηση ακολούθων στα μέσα αυτά και η διατήρηση διαδικτυακήςδημοτικότητας. Ταυτόχρονα, οι έφηβοι αισθάνονται υπεύθυνοι για την σχολική τους επίδοση και τουςβαθμούς τους, ενώ διάφορες επιπλέον πιέσεις μπορούν να συμβάλουν σε αισθήματα δυσαρέσκειας και συναισθηματικής επιβάρυνσης. Αλλά ποιοι είναι αυτοί οι παράγοντες; Και τι είδους συναισθήματα μπορεί να τους δημιουργήσουν;
Ο ορισμός της ψυχικής υγείας
Ως ψυχική υγεία ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η κατάσταση κατά την οποία τα άτομα έχουν επίγνωση της συμπεριφοράς και των δεξιοτήτων τους, μπορούν να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν προσωπικές προκλήσεις, μπορούν να εργάζονται παραγωγικά προς επίτευξη των στόχων τους, μπορούν ακόμα να συμμετέχουν και να αλληλεπιδρούν με άλλα μέλη της κοινότητάς τους. Η ψυχικήυγεία είναι ύψιστης σημασίας, σε κάθε ηλικιακό στάδιο και μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που κάποιοςενεργεί, τα συναισθήματά του και τον τρόπο σκέψης του. Επιπλέον, η ψυχική υγεία μπορεί να επηρεαστεί από βιολογικούς (γενετική προδιάθεση), κοινωνικούς (μονογονεϊκή οικογένεια) και ψυχολογικούς (άγχοςσχετιζόμενο με οικονομική σταθερότητα) παράγοντες (NLP Greece, 2025).
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι μερικές από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές μεταξύ των νέων είναι: τοάγχος, η κατάθλιψη, η μετατραυματική διαταραχή (PTSD) και οι διατροφικές διαταραχές (NLP Greece,2025). Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας γιορτάζεται κάθεχρόνο στις 10 Οκτωβρίου (Ψαρρά, 2020).
Παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία των εφήβων
Η εφηβεία θεωρείται, ως μία από τις πιο σημαντικές αναπτυξιακές περιόδους στη ζωή ενός ανθρώπου.Αυτά τα χρόνια παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της μελλοντικής ενήλικης ζωής,επηρεάζοντας τη συναισθηματική ανάπτυξη, τον σχηματισμό ταυτότητας και τη συνολική ευημερία. Για παράδειγμα, κατά την εφηβεία, τα κορίτσια βιώνουν συνήθως την έναρξη της ήβης, ενώ τα αγόρια παρατηρούν αλλαγές όπως η βάθυνση της φωνής.
Παράλληλα με αυτές τις αναπτυξιακές αλλαγές, ορισμένοι έφηβοι αναγκάζονται να αντιμετωπίσουνεπιβλαβή οικογενειακά περιβάλλοντα (όπως συχνές συγκρούσεις μεταξύ γονέων) ή αγχωτικές σχολικές συνθήκες (όπως bullying σχετιζόμενο με την εμφάνιση τους), τα οποία μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική τους υγεία (WHO,2025).
Επιπλέον, όταν αρνητικές συμπεριφορές, όπως το bullying, γίνονται καθημερινή εμπειρία, αυτό μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε περιθωριοποίηση από τους συνομηλίκους τους. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι έφηβοιαρχίζουν να ασχολούνται πιο έντονα με τα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργώντας το πρώτο τους προφίλ στα μέσα αυτά, κάτι που μπορεί τελικά να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη χρήση (Χολέβα, 2025)
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένας έφηβος ή νεαρός φοιτητής που νιώθει απομονωμένος μπορεί να ανεβάζει αποκαλυπτικές φωτογραφίες για να αποκτήσει δημοτικότητα. Μπορεί να αρχίσει να δέχεται αιτήματαφιλίας από αγνώστους και να μοιράζεται προσωπικές πληροφορίες, όπως τον προσωπικό του αριθμό τηλεφώνου, πιστεύοντας ότι αυτός είναι ένας κατάλληλος τρόπος σύνδεσης με τους άλλους (Stoilova, M., et al, 2021). Ωστόσο, η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει ήδη οδηγήσει πολλούς εφήβους να πέσουνθύματα διαδικτυακού εκβιασμού, γεγονός που εντείνει αρνητικά συναισθήματα όπως απομόνωση, απελπισία και ψυχική εξάντληση (Χολέβα, 2025).
Μια άλλη κατάσταση στην οποία ένας έφηβος μπορεί να νιώσει απομονωμένος είναι η εμπειρία της μοναξιάς και η έλλειψη κατανόησης από την οικογένεια ή το σχολείο. Όταν αυτά τα συναισθήματαεπιμένουν και γίνονται δύσκολο να αντέξει κανείς, ο έφηβος μπορεί να αναζητήσει υποκατάστατα για ναβελτιώσει τη διάθεσή του, όπως πειραματισμό με ουσίες όπως τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ (WHO, 2025).
Παράγοντες που Επηρεάζουν την Ψυχική Υγεία των Νέων Ενηλίκων
Αφού αναλύσουμε τους παράγοντες που συμβάλλουν στην κατάθλιψη των εφήβων, είναι σημαντικό ναεξετάσουμε τις αντίστοιχες επιρροές που επηρεάζουν τους νέους ενήλικες. Είναι ευρέως αποδεκτό ότιόταν οι νέοι ενήλικες γίνονται φοιτητές, ολόκληρος ο κόσμος τους μπορεί να αλλάξει. Πρέπει να προσαρμόσουν τις συνηθειές τους ώστε να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις της ζωής. Πρώτα από όλα ένα από τα γεγονότα που είναι αγχωτικό, μπορεί να είναι το δίλημμα της επιλογήςκατοικίας: ένα διαμέρισμα κοντά στο πανεπιστήμιο αλλά πιο ακριβό; Ή ένα φθηνότερο που απαιτεί περισσότερα καθημερινά έξοδα μετακίνησης; Ένας άλλος παράγοντας άγχους είναι οι καθημερινές εργασίες, όπως το μαγείρεμα. Πολλοί φοιτητές δεν γνωρίζουν καν πώς να μαγειρέψουν και πρέπει να το μάθουν από την αρχή, συχνά με αποτυχημένες προσπάθειες που οδηγούν σε ανασφάλεια σχετικά με το πόσες δοκιμές θα χρειαστούν, μέχρι να το πετύχουν.
Επιπλέον, η διαχείριση οικονομικών για πρώτη φορά στη ζωή τους μπορεί να προκαλέσει άγχος, καθώς πρέπει να πληρώνουν λογαριασμούς χωρίς να απομονωθούν κοινωνικά. Για αυτόν τον λόγο, ορισμένοι φοιτητές αποφασίζουν να επιλέξουν την εργασία μερικής απασχόλησης, ενώ σπουδάζουν, κάτι που αργότερα ενδεχομένως να μειώσει τον χρόνο και την ενέργεια τους για παρακολούθηση μαθημάτων,εκπόνηση εργασιών και γενικά για την διατήρηση της καλής τους ακαδημαϊκής επίδοσης.
Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ορισμένοι φοιτητές που είναι νεοφερμένοι σε μια πόλη μπορεί να δυσκολευτούν να δημιουργήσουν νέες κοινωνικές σχέσεις. Νιώθουν ότι πρέπει να είναι εξωστρεφείς και κοινωνικοί ώστε να αποκτήσουν νέες παρέες,αλλά αυτό είναι κάτι που μπορεί αργότερα να τους οδηγήσεινα γίνουν τελικά εσωστρεφείς και να βιώσουν μοναξιά, με αποτέλεσμα να στραφούν περισσότερο σε διαδικτυακές παρά σε δια ζώσης νέες κοινωνικές συναναστροφές (Μαλαματά, 2026).
Στρατηγικές Αντιμετώπισης Προκλήσεων Ψυχικής Υγείας
Παρόλο που υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι και εμπόδια στον σύγχρονο κόσμο, υπάρχουν ακόμη περισσότεροι τρόποι, που μπορούν να βοηθήσουν τους νέους να ξεπεράσουν, αυτές τις δυσκολίες. Αρχικά για τον σκοπό αυτον, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σεσυνεργασία με τη UNICEF, έχει ξεκινήσει την πρωτοβουλία Helping Adolescents Thrive (HAT),που είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την πρόληψη ψυχικών διαταραχών· συγκεκριμένα, αυτό το εργαλείο δημιουργήθηκε για να προλαμβάνει τον αυτοτραυματισμό και τη βλαβερή- ανεξέλεγκτη χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών (WHO,2025).
Επιπλέον, ο ΠΟΥ έχει δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό πακέτο ψυχικής υγείας για σχολεία καιεκπαιδευτικούς, προσφέροντάς τους πληροφορίες για το πώς μπορούν να βοηθήσουν, οι ίδιοι οικαθηγητές, τους μαθητές τους, ώστε να γίνουν πιο αισιόδοξοι και εξωστρεφείς (WHO,2025).
Επιπρόσθετα, μια έρευνα που διεξήχθει το 2025 από τον Wang και άλλους ερευνητές, αναφέρει ότι ηψυχολογική ανθεκτικότητα βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το άγχος και την κατάθλιψη πουβιώνουν. Η ανθεκτικότητα, λοιπόν συνδέεται άρρηκτα με την αποδοχή από τους γονείς: όταν οι γονείς ενθαρρύνουν τη συμπεριφορά του παιδιού, ενισχύουν την αυτοεκτίμησή του και την ψυχολογική τουανθεκτικότητα. Οι γονείς επομένωνς, πρέπει να θέτουν υψηλές αλλά ρεαλιστικές προσδοκίες και να ενισχύουν τη συμμετοχή των παιδιών τους σε αποφάσεις που τα αφορούν και σε δραστηριότητες με τους φίλους και τους συμμαθητές τους (Παλλίδου, n.d). Όλες αυτές οι ατομικές και οικογενειακές προσεγγίσεις αναδεικνύουν την ανάγκη για ευρύτερες δράσεις σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.
Κλείνοντας, στις 23 Νοεμβρίου 2023, όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ συγκέντρωσαν τα αποτελέσματα σχετικάμε την ψυχική υγεία των νέων, μέσα στα πλαίσια ενός συμποσίου. Αποφάσισαν ότι είναι κρίσιμο να βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής και εργασίας των νέων. Συμφώνησαν ότι η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικήςυγείας πρέπει να γίνει πιο εύκολη, ότι το στίγμα πρέπει να εξαλειφθεί και ότι η βία και το μίσος στον ψηφιακό κόσμο πρέπει να αντιμετωπιστούν. Ακόμα τόνισαν τη σημασία της πρόληψης και της ανταλλαγήςαποτελεσματικών πρακτικών, καθώς και την ανάγκη υποστήριξης της επανένταξης των ανθρώπων στηνκοινότητα μετά από θεραπεία ψυχικής υγείας (Eυρωπαικό Συμβούλιο, Συμβούλιο της Ευρωπαικης Ένωσης, 2025).
Εάν χρειάζεστε υποστήριξη για θέματα ψυχικής υγείας και είστε κάτοικος Ελλάδας, μπορείτε να απευθυνθείτε στους παρακάτω φορείς και γραμμές βοήθειας
- Πρότυπο Κέντρο Κοινότητας για την Ψυχική Υγεία Νέων (Πρώτη Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ).Τηλέφωνα για πληροφορίες ή προγραμματισμό ραντεβού: 2107462290 & 2107462281 (Δευτέρα–Παρασκευή, 09:00–21:00) και αποστολή e-mail: kaan@eginitio.uoa.gr. Η επίσημη ιστοσελίδα, του φορέα είναι: https://en.nurs.uoa.gr/department_of_nursing/clinics_per_department/psychiatric_health_and_behavioral_sciences/psychiatric_clinic
- Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος – Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών &Εφήβων (Πειραιάς & Νησιά), Μπορείτε να καλέσετε για ραντεβού, στο τηλέφωνο :2104960641 και ναστείλεται e-mail στο: peiraia@ekpse.gr. Η επίσημη ιστοσελίδα, του φορέα είναι: https://ekpse.gr/
- Κέντρο Ψυχικής Υγείας Κερατσινίου–Δραπετσώνας. Μπορείτε, να καλέσετε για ραντεβού στα τηλέφωνα: 2104006860, 2104007672, 2104006658 & 2104009093 και να στείλετε e-mail στo:merimna@keratsini.gr. Η επίσημη ιστοσελίδα, του φορέα, είναι: https://keratsini-drapetsona.gr/index.php/services-keratsini-drapetsona/social-care/psychosocial-service
- Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής & Ερευνών (Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε.) – Μονάδα Ψυχικής Υγείας Πειραιά, εάνθέλετε να καλέσετε σχετικά με παιδιά & εφήβους, μπορείτε να καλέσετε στα τηλέφωνα: 2104170500 & 2104118748 και να στείλετε e-mail στο: pedionefivon_pirea@ekepsye.gr.. Ενώ, για θέματα που αφορούν ενήλικες, τα τηλέφωνα επικοινωνίας είναι τα: 2104170546 & 2104118733 και το e-mail είναι το : enilikon_pirea@ekepsye.gr. Η επίσημη ιστοσελίδα, του φορέα, είναι: https://ekepsye.gr/
- Κέντρο Κοινότητας Δήμου Περάματος. Μπορείτε να καλέσετε για ραντεβού στο: 2132037277 και να στείλετε e-mail στο: info@perama.gr. Η επίσημη στοσελίδα, του φορέα, είναι: https://www.socialattica.gr/domi/kentro-koinotitas-sto-dimo-peramatos
Μπορείτε ακόμα να αναζητήσετε πληρφορίες και βοήθεια και μέσω των γραμμών άμεσης ψυχολογικής υποστήριξης
- 10306 – Εθνική Γραμμή Ψυχικής Υγείας. Η επίσημη ιστοσελίδα είναι: https://10306.gr/
- SOS 1056 – “Το Χαμόγελο του Παιδιού”. Η επίσημη ιστοσελίδα είναι: https://www.hamogelo.gr/gr/en/sos-1056/
- “Μίλα Μου” – Online Ψυχολογική Υποστήριξη. Η επίσημη ιστοσελίδα είναι: https://www.milamou.gr/
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Mart Production (2021) Mental health concept image [Photograph.:https://tinyurl.com/2jzb3929
- gr (n.d.) Τι είναι το milamou.gr. Milamou.gr – Official Website: https://tinyurl.com/yc6ur8wb
- NLP Greece (2023) Τι είναι η Ψυχική Υγεία και Πώς να τη Προστατέψετε. NLP Greece – Official Website: https://tinyurl.com/3nrxwpsx
- O’Donnell, E. (2021) Mental health concept image [Photograph]. Pexels.:https://tinyurl.com/mheksb29
- Society of Social Psychiatry P. Sakellaropoulos (n.d.) Mental health services in the Society of Social Psychiatry – Official Website: https://tinyurl.com/9z3khc3n
- Stoilova, , Livingstone, S. and Khazbak, R. (2021) Investigating Risks and Opportunities forChildren in a Digital World… UNICEF Office of Research – Innocenti: https://tinyurl.com/nxwdew39
- UNICEF (2025) Ξεκίνησε το πρώτο πρόγραμμα στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού στους νέους. UNICEF Greece – Official: https://tinyurl.com/fcu3vh43
- Wang, H., Wang, M., Wang, X., Feng, T., Liu, X. and Xiao, W. (2025) ‘Complex associations between anxiety, depression, and resilience…’, Frontiers in Psychiatry, 16. Frontiers Media: https://doi.org/10.3389/fpsyt.2025.1502252
- World Health Organization (2025) Mental health of WHO – Official Website: https://tinyurl.com/mr242p75
- 10306 (n.d.) Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης Υπουργείο Υγείας – Official Website: https://tinyurl.com/24dyh3wf
- Γκαβέας, Δ. (2026) Ευρωβαρόμετρο: Δοκιμάζεται η ψυχική υγεία των εφήβων από οθόνες καιsocial media – Τι φοβούνται περισσότερο οι Έλληνες γονείς. HuffPost Greece: https://tinyurl.com/ytw35my6
- Δήμος Κερατσινίου–Δραπετσώνας (n.d.) Ψυχοκοινωνική υπηρεσία. Δήμος Κερατσινίου–Δραπετσώνας – Official Website: https://tinyurl.com/3c77aj3s
- Δήμος Περάματος (n.d.) Κοινωνική Πρόνοια. Δήμος Περάματος – Official:https://tinyurl.com/34nm5juz
- Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (n.d.) Ψυχιατρική κλινική. ΕΚΠΑ – ΙατρικήΣχολή: https://tinyurl.com/kbp9s259
- Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών (Ε.ΚΕ.Ψ.Υ.Ε.) (n.d.) Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών. ΕΚΕΨΥΕ – Official Website: https://tinyurl.com/3nbrntr9
- Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2025) Ψυχική Υγεία. EuropeanUnion – Official: https://tinyurl.com/2e4smtsz
- Μαλαματά, Τ. (2026) Η ψυχική ανθεκτικότητα των προπτυχιακών φοιτητών κατά τη διάρκεια των σπουδών τους: Έρευνα. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης: https://tinyurl.com/za7ppdns
- Παλλίδου, Α. (n.d.) Ψυχική Υγεία και εφηβεία. Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο. Available at: https://tinyurl.com/5bytptye
- Το Χαμόγελο του Παιδιού (n.d.) Εθνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056. Το Χαμόγελο τουΠαιδιού – Official Website. https://tinyurl.com/4nta3mww
- Χολέβα, Κ. (2025) Ψυχική Υγεία Εφήβων. gr: https://tinyurl.com/mrx7zn6v
- Ψαρρά, Ε. (2020) Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Απλές συμβουλές για να νιώσετε καλύτερα.Ygeia Available at: https://tinyurl.com/3kb8nz52
